Kış mevsiminde kapalı mekânlarda bulunmak, sigara dumanına maruz kalmak, düzensiz uyku ve beslenme alışkanlığı, gribin bulaşma riskini artırıyor ve daha ağır seyretmesine yol açıyor.

Aralık, ocak, şubat ve mart aylarının, Türkiye’nin içinde bulunduğu kuzey yarımküre açısından gribin yaygın görüldüğü bir mevsim olduğunu belirten Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Mustafa Ertek, gribin mevsimsel bir hastalık olduğunu söyledi. Ertek, hastalığın kuzey yarımkürede ekim-kasım ayında başladığını ve nisan ayına kadar etkinliğini sürdürdüğünü ifade ederek, güney yarımkürede ise haziran-temmuz ayında başlayıp temmuz ayına kadar devam ettiğini belirtti.

Gribin, okul, kreş, huzur evleri gibi toplu yaşamın olduğu kapalı alanlarda çok daha fazla görüldüğünü vurgulayan Ertek, sosyal aktivite için havaların soğuk olmasına bağlı olarak açık alanlar yerine kapalı alışveriş merkezlerinin tercih edilmesinin de hastalığın yayılmasını artırdığını söyledi.

SİGARA AĞIR SEYRETMESİNE NEDEN OLUYOR

Ertek, gripten korunmak için bireysel tedbirler alınabileceğini ifade ederek, ‘Mümkün olduğunca bu mevsimlerde kapalı mekânlarda bulunulmamalı, beslenmeye özen gösterilmeli. Bol sebze ve meyve yenilerek vücut direnci artırılmalı. Bağışıklık sisteminin kuvvetlendirilmesi için uyku düzenine dikkat edilmeli, yeterli uyku alınmalı. Fiziksel aktivite içinde olunmalı ve düzenli spor yapılmalı’ diye konuştu.

Sigara tüketiminin de enfeksiyonların daha ağır seyretmesine yol açtığını belirten Ertek, ‘Bunun yanı sıra bu enfeksiyonun dışında başka enfeksiyonlarla, bakterilerle komplikasyon gelişmesine zemin hazırlar’ dedi.

Bu mevsimde hastaların da dikkatli olması gerektiğini vurgulayan Ertek, ‘Hastalar, toplu alanlardan uzak durmalı, evde istirahat etmeli. Dışarı çıkması zorunlu olduğunda maske takmalı. Aile içinde de yayılmaması için hastanın odasının ayrılması doğru olacaktır’ değerlendirmesinde bulundu.

AŞI İLE KORUNUN

Gribal enfeksiyonlardan korunmada aşının önemine değinen Ertek, grip sezonu başlamadan önce ekim-kasım aylarında 60 yaşın üstündeki akciğer, kalp, şeker, böbrek hastalığı olanlar, bağışıklık sistemi zayıf hastalara her yıl aşı yaptırmalarını önerdiklerini anımsattı. Ertek, ‘Bu hastalar, grip geçirdiğinde çok daha ağır seyrediyor ve ölüm oranı da maalesef bu hastalarda daha yüksek oluyor’ uyarısında bulundu.

DOMUZ GRİBİ, ARTIK NORMAL MEVSİMSEL GRİP ETKENİ

Halk arasında domuz gribi olarak bilinen H1N1′in bir grip etkeninin pandemilerden sonra normal mevsimsel grip etkeni olduğunu ifade eden Ertek, geçen sene hayli yüksek oranda H1N1 denilen daha önce pandemiye neden olan grip virüsünün dünya genelinde görüldüğünü anımsattı. Ertek, virüsün artık normal insan influenza virüsü olarak kendini gösterdiğini belirten Ertek, ‘Diğer virüslerden çok fazla farkı yok. Gerek hastalığın şiddeti gerekse mortalite açısından pandemi dönemindeki hastalığın şiddeti ne ise görülme sıklığı daha az olmakla birlikte devam ediyor’ dedi.

Herhangi bir neden olmadan hızlı soluk alıp vermeye başlamak, nefes darlığının ilk belirtisi olabiliyor. Kişinin hızlı nefes alıp verdiğini fark ettiğinde hekime başvurması gerekiyor.

Anadolu Sağlık Merkezi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Kemal Tahaoğlu, nefes darlığını “ağır egzersiz dışında fark edilmeyen nefes alıp verme eyleminin fark edilir hale gelmesi’ olarak tanımlıyor. Hastaların, bu durumu “nefesim yetmiyor, ciğerlerimi dolduramıyorum, nefesimi sonuna kadar alamıyorum ya da veremiyorum, göğsümde bir sıkışma ya da ağırlık hissediyorum” diyerek farklı biçimlerde tanımlayabildiğini de söyleyen Doç. Dr. Kemal Tahaoğlu, şu bilgileri veriyor: “Nefes darlığı çeşitli şekillerde ortaya çıkabiliyor. Efor sarf ederken, istirahat ederken ve gece uykudan uyandırarak…Nefes darlığı gece düz yattığınızda uyandırıyor ve yüksek yastıkta yatmayı gerektiriyorsa daha çok kalp yetmezliğini; sabaha karşı göğüste hırıltı ya da hışırtı ile uyandırıyorsa astımı düşündürüyor.”

Özellikle spor aktivitesi sonrasında nefes sayısında artış yaşanmasının normal olduğunu belirten Doç. Dr. Tahaoğlu, “Sağlıklı bireyler istirahat sırasında, ev işleri ya da sportif aktivite yaparken nefes darlığı yaşamıyorlar. Aşırı spordan sonra nefes alıp vermede artış normal kabul ediliyor. Nefes darlığı, bireyin soluk alıp vermesini fark ettiği an ortaya çıkıyor” diye konuşuyor.

NEFES DARLIĞININ ÖNE ÇIKTIĞI HASTALIKLARIN BAŞINDA KOAH VAR

Doç. Dr. Kemal Tahaoğlu, uzun zamandır devam eden, süreklilik gösteren tıkayıcı akciğer hastalığı anlamına gelen KOAH’ın (Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı) nefes darlığının öne çıktığı hastalıkların başında geldiğini belirterek; ”Sigarayla doğrudan ilişkili olan KOAH toplumda çok yaygın, ancak 10 hastadan 9’u bunun farkında değil. Tedavinin gecikmesi, gerekli önlemlerin alınamaması halinde hastalık ilerliyor ve hastalar oksijen desteğine bağımlı hale gelebiliyor” diyor.

NEDENE GÖRE TEDAVİ YAPILIYOR

Doç. Dr. Tahaoğlu’nun verdiği bilgiye göre, nefes darlığı tanısı koyarken hastanın hikayesi ve bu sorunu nasıl yaşadığını anlatması çok önem taşıyor. Hasta öyküsü alındıktan sonra da tanı koymada bazı testlerden yararlanılıyor. Hekime objektif bilgi veren test sonuçlarına göre belirtilerin nedenleri bulunuyor ve hasta tedavi ediliyor.

Süt

Süt ve grubu olarak genel bir isim adında toplansa da, sütün diğer süt ürünlerinden – çocuğunuzun boyunun uzamasında – ayrı bir önemi var. Gün boyunca 2 su bardağı süt içilmesi boy uzamasını desteklemesinin yanı sıra çocuğunuzun kemik yapısının da güçlenmesini sağlar. Sütün boy uzamasını daha fazla desteklemesi için gece yatmadan içilmesi gerekmektedir. Çünkü bu saatte içilen süt büyüme hormonunun salgılanmasını sağlayacaktır.

Süt ürünleri

İçerisinde kalsiyum bulunan bu grupta yoğurt, ayran ve peynir yer alır. Özellikle yoğurt, çocuğunuz sebze yemeği tüketirken tabağında mutlaka bulunmalıdır. Peynir tüketmeyen çocuklarda peynir tüketimini sağlamak için peynirli börek veya poğaça hazırlayabilirsiniz.

Brokoli

Bağışıklık sisteminin güçlenmesinde ve vücudun korunmasında başrol oynayan brokoli, çocuğunuzun boyunun uzamasını sağlayan önemli bir sebzedir. Çocuklar tarafından çok sevilmese de belirli sıklıklarla tüketilmesi önerilir. Yapılan bilimsel çalışmalar, sevilmeyen besinlerin belirli bir düzenle yenmesinin zaman içerisinde alışkanlığı yol açtığını göstermektedir.

Kuru meyveler

Kuru meyveler iyi bir kalsiyum kaynağıdır. Bu sebeple boy uzamasını sağlar. Ara öğün olarak veya süt ile birlikte tatlı ihtiyacını gidermek için çocuğa yedirilebilir. Kuru meyvelerin tüketim miktarı önemlidir. Çünkü fazla tüketilirse, kilo sorununa neden olabilirler. Gün içerisinde 4-5 kuru kayısı, 2 kuru incir, 1 avuç siyah kuru üzüm seçeneklerinden birinin tercih edilmesi yeterli olacaktır.

Susam

En yüksek kalsiyum içeren besin olması nedeni ile çocukların beslenmesinde önemli olan susam, yağ içeriğinin yüksek olmasından dolayı tehlike arz etmektedir. Çocuklara bazı günler ekmek yerine simit verilebilir.

Soya fasulyesi

Soya fasulyesi kalsiyum içeriği zengin olan besinlerdendir. Genellikle ülkemizde salata olarak yenir. Çocukların boyunun uzamasına katkısı olacak bu besinin ihmal edilmemesi gereklidir.

Estetik yağ aldırma olarak bilinen liposuction; günümüzde hem kadınlarda hem de erkeklerde en çok yaptırılan ameliyatların başında geliyor. Bu ameliyatla, fazlalıklardan kurtulmak mümkün ama bu bir zayıflama yöntemi olarak görülmüyor. Prof. Dr. Ferit Demirkan, “Kilo vermek için değil, hangi kiloda olursanız olun vücudunuzu şekillendirmek için liposuction yaptırın” diyor. Liposuction’ın yağlardan kurtulmanın en etkili yolu olduğunu belirten Prof. Dr. Demirkan, popüler yağ aldırma yöntemlerini anlattı…

CİLT ÜSTÜNE ENERJİ
Yağlardan kurtulmak için liposuction’ın dışında kavitasyon, radyo dalgaları ile zayıflama, LPG, mezoterapi, yağ kırma masajı, soğuk lazer, ve dondurarak lipoliz gibi yöntemler de uygulanıyor. Bu yöntemler yeterince etkili oluyor mu? Bu konuda en etkili yöntem liposuction’dır. Çünkü yağ içerikleri ile birlikte yağ hücreleri de en gereken yerlerden vücudun dışına alınıyor. Diğer yöntemlerde ise cilt üstünden verilen enerjilerle yağ hücresinin öldürülmesi ve dışarı sızan içeriğin vücut tarafından hazmedilmesi söz konusu oluyor.
DİĞER YÖNTEMLER ZAYIF
Dışarıdan verilen enerjilerin olumsuz yanları nelerdir? Hastanın istediği şekillendirme ise liposuction dışındaki tekniklerin gücü zayıf kalıyor. Vücut şekillendirmede bazı bölgeler hiç ellenmezken, bazı bölgelerin kalınlığının ciddi şekilde azaltılması gerekiyor. Dolayısı ile kavitasyon sonrası bel çevrenizin birkaç santim azalması; aslında vücudunuzun daha iyi bir şekle girdiği anlamına gelmiyor. Ancak, liposuction ameliyatı sonrası LPG ile 10-15 seans masaj yapılması ile çok daha düzgün sonuçlar sağlayabiliyor.

Ne içeceğinize doğru karar verin: Bazı çalışmalar, içinde alkol ve sudan başka bir şey bulunmayan votka, cin gibi içkilerin şarap ve viskiye göre daha az akşamdan kalma etkisi yaptığını gösterdi. Hafif bir içki olan bira da bu açıdan nispeten zararsızdır.

AĞRI KESİCİ KULLANIN
İçmeden önce yiyin: Midenizde yemek olursa alkol daha yavaş emilir. “Yağlı yerseniz daha iyi olur” lafı ise dedikodudan ibarettir.
Temponuzu ayarlayın: İçmeye başlamadan önce ve içki aralarında alkolsüz sıvılar tüketin. Yudumlar arasında bardağınızı masaya bırakın, devamlı elinizde tutmayın.
Kaybettiğiniz suyu geri alın: Başınızı yastığa koymadan önce bol bol su için ama kafeinden uzak durun. Kafein. hem uyku düzeninizi bozar hem de idrar söktürücü etkisi vardır. Başucunuza koyacağınız sürahi de, gece boyunca susayıp uyandığınızda su ihtiyacınızı karşılamanıza yardımcı olacaktır.
Baş ağrısı gelmeden önce bir ağrı kesici yutun: Ağrı kesici için ama mideniz hassas ise aspirinden, karaciğeriniz hassas ise parasetamolden uzak durun.
Bol bol uyuyun: İçki sonrası zamansız uyanmalar yaşanır. Sessiz ve karanlık bir odada mümkün olduğunca uzun uyumaya çalışın.

Kadınlar, yaşları ilerledikçe kollarının yağlanmasından şikayet eder. Kolların yağlanması, aşırı kilo kaybı, gevşemiş cilt ya da gereksiz yağdan kaynaklanabilir. Aynı yüzünüzde olduğu gibi kol bölgesi de zamanla elastikiyetini yitirir ve kolajen miktarı düşüşe geçer, böylece cilt sarkmaya başlar.

AĞIRLIK KALDIRMALI
Kollarınızı biçimlendirmek için ağırlık egzersizleri uygulamak gerekiyor. Eğer kollarınızı bir an evvel biçimlendirmek istiyorsanız, iki günde bir ağırlık çalışmak şart. Karas, “Kardiyo egzersizleri vücudu şekillendirmeye yetmez, biçimli kollar için şınav çekmek ve ağırlık kaldırmak gerekir” diyor.

DERİ YOK EDİLİYOR
Kollardaki yağları yok etmek ve üst kollardaki cildi sıkılaştırmak için kol gerdirme operasyonu (Brakioplasti) uygulanması tavsiye ediliyor. Fazla derinin alınması ve dikiş atma işlemi ile uygulanan operasyondan evvel doktor, liposuction ile fazla yağları alma ihtiyacı hissedebilir. Ardından dirsekten koltuk altlarına ensizyon yapılarak fazla deri yok ediliyor. Estetik cerrahlar, operasyondan sonra yara izinin görüleceğini, bir sene boyunca ise operasyon yapılan bölgeler pembemsi bir renk alacağını söylüyor. Operasyonun etkileri dört haftaya kadar hissedilebiliyor. (New Beauty dergisi)

HIZLI ÇÖZÜM
Otobronzanlar kollarınızdaki kusurları birkaç dakika içinde gizleyecektir.

GEÇİCİ SONUÇ
Sıkılaştırıcı losyon ya da kremler kolların sıkılaşmasına yardımcı olur.

KESİN SONUÇ
Kollarınız hâlâ sarkmış görünüyorsa, kol gerdirme operasyonu yaptırmayı düşünmelisiniz.

Prof. Dr. İsmail Çelik, 5. Prevantif Onkoloji Sempozyumunda soruları yanıtlayan kanserden korunmada beslenmenin önemine ilişkin bilgi verirken, Anadolu kültüründeki yemek anlayışına sahip çıkılmasını istedi ve özellikle annelerin vazgeçilmezi ”tarhana çorbasının” faydalarına dikkati çekti.

Prof. Dr. Çelik, şu görüşleri dile getirdi: ”Televizyondan duyduklarına değil, ananelerinden duyduklarını yemelerini önereceğim. Köyümüzdeki, bize öğretilenleri yerlerse kanserden korunurlar. Meyve, sebze, lifler, tahıllar. Köylerde çok ciddi et yenmezdi. Her gün her gün etler, pideler restoran kültürüdür. Her gün et mi yenir, bir kere o kadar zengin değildi Türk halkı. Et az yenecek, meyve sebze çok yenecek, tahıldan da biraz fazla.

‘TARHANA ÇORBASININ İÇERİĞİNE BİR BAKIN’

Kilo kontrolünün önemine işaret eden Çelik, ”Şişman olmayacaksınız, şişmanlıktan kaçınacaksınız. Bakanlığın çalışması var, şişmanlığın sebebi ne olursa olsun kanser riski yaratıyor diye. O diyeti, bu diyeti değil, şişmanlığın sebebi zeytinyağı da olabilir, fındık, fıstık da olabilir. İnsan her gün badem yer mi, kanserden korunmak için de yenmez, tedavi olmak için de yenmez” diye konuştu.

Sigara kullanmamanın, kanserden korunmada önemli faktörlerden biri olduğunu dile getiren Çelik, ”Bir sigara içmemek ve şişmanlamamak. Yiyorsanız eğer yakmak için egzersiz yapın. Ticari amaçlı, belli kliniğe yönlendirme amaçlı her şeyi kesmeliler insanlar, Anadolu kültüründeki yemek anlayışına uygun beslenmeli. Tarhana çorbasının içeriğinde o kadar kanserden koruyan madde var ki… Yoğurdundan domatesine içindekilere bir baksınlar” değerlendirmesinde bulundu.

Kapalı ortamlarda yayılan kabakulak hastalığı her ne kadar çocuklarda sıklıkla rastlansa da yetişkinlerde de bazen kalıcı izler bırakabiliyor. Kabakulağın çocukluk döneminde geçirilmesi daha az sakıncalı olarak nitelendiriliyor

Bir virusun neden olduğu bulaşıcı bir hastalık olan kabakulak, başta boynun iki yanında kulak memesinin hemen altında bulunan parotis bezi olmak üzere tükürük bezlerinde ağrılı şişme ile ortaya çıkıyor. Hastalık, virüsü taşıyan kişinin konuşma, öksürük ve aksırması sırasında çıkan tükürük damlacıkları yoluyla veya tükürükle kirlenmiş eşya yoluyla bulaşıyor. Virüs, vücuda girdikten sonra kan yolu ile vücutta yayılıyor.

Kabakulağın bulaşıcı döneminin tükürük bezinin şişmesinde 1-2 gün önce başlayıp, 5 gün sonrasına kadar sürdüğü belirten Pediyatri Uzmanı Dr. Özlem Ketenci Atıkardeşler “İlk olarak kulak alt kısmına yerleşmiş olan tükürük bezinde şişme ile belirti veren kabakulakta şişlik önce çene kemiğinin arka kenarı ile kulak arkasındaki boşluktan başlayarak ve öne arkaya doğru artarak elmacık kemiğine dayanıyor. 3-7 gün süren şişlik hastalığın 3. gününde zirveye ulaşıyor ve kulak memesinin ucunu yukarı doğru itiyor. Şişen bölgede ağrılar görülebilirken genelde hafif bir ateş de şişmeye eşlik eder” dedi.

EkŞi gIdalar tüketmeyin!

Özel bir tedavi gerektirmeyen kabakulak hastalığında yatak istirahatı, ekşi olmayan gıdalarla beslenmenin yeterli olduğunu belirten Pediyatri Uzmanı Dr. Atıkardeşler, “Gerektiğinde ağrı kesici ve ateş düşürücülerden faydalanılabiliniyor. Hastalığın klasik bulguları haricinde gelişen baş ağrısı, kusma, çok yüksek ateş, testislerde şişlik, ağrı, kızarıklık, karın ağrısı gibi şikâyetler mevcut ise komplikasyonları değerlendirmek açısından hekime başvurulması önem taşıyor” dedi.

Pediyatri Uzmanı Dr. Atıkardeşler sözlerine şöyle devam etti; “Hastalık ortaya çıktıktan yedi gün sonrasına kadar da virüs tükürük ile çıkabileceği için bu dönemlerde hastayı diğer aile fertlerinden ayrı tutmak gerekir. Tek doz aşı ile bile %96 oranında koruyuculuk sağlandığından aşılı bireylere hastalığın bulaşması güçtür. Hastalığı geçirmiş olan kişiler zaten bağışıktır, kişinin ikinci kez hastalığa yakalanması oldukça nadir bir durumdur’ dedi.

Kısırlığa neden oluyor mu?

Kabakulaktan korunmanın en önemli yolunun aşı olduğunun altını çizen Dr. Özlem Ketenci Atıkardeşler “Kabakulak aşının kullanılmadığı dönemlerde en sık 5-9 yaş arası çocuklarda görülürdü ancak günümüzde artık aşı rutin olarak uygulandığı için daha çok ergenlik dönemindeki çocuklarda ve genç erişkinlerde de rastlanıyor. Aşının yapılmasına engel olacak ciddi bir bağışıklı sistemi hastalığı veya bağışıklı sistemini baskılayacak ilaç kullanımı olmadığı müddetçe aşı tüm çocuklara uygulanmalıdır. ‘Kabakulak bir çocukta kısırlığa neden olabilir mi?’ sorusu sürekli bana soruluyor. Kısırlığa neden olması oldukça nadir bir durumdur, bu durum ancak komplikasyon olarak tek değil çift taraflı orşit gelişen hastalarda gelişebilir, ancak çift taraflı orşit vakalarında bile oldukça nadirdir.’