Böbrek çıkımı darlığı nasıl teşhis edilir?

İşte böbrek çıkımı darlığı nedir ve nasıl teşhis edilir? ;

Anne karnında başlayan bu hastalık bin 500 çocukta bir görülür, ultrasonla teşhis edilir. Genetik değildir, nedeni bilinememektedir.

Böbrekler oluÅŸturdukları idrar vasıtasıyla, kandaki zararlı ve artık maddeler ile fazla sıvıyı vücuttan atar. BöbreÄŸin etli dokusunda yapılan idrar, “pelvis” adı verilen böbrekteki havuzcukta toplanır. Buradan “üreter” denilen ince bir boru ÅŸeklindeki oluÅŸumla idrar torbasına inerek burada depolanır. Daha sonra mesaneden dışarı boÅŸaltılır. Böbrek çıkımı darlığı, böbrek pelvisi (P) ve üreter (U) arasındaki geçiÅŸte oluÅŸur. Bu yüzden “U-P darlık” denir. Böbrekte üretilen idrar miktarı, çıkımdaki bu darlıktan geçemeyecek kadar bol olunca içeride birikir. BöbreÄŸin içini doldurarak etli dokuya baskı yapmaya baÅŸlar. Hidronefroz denilen böbrekteki ÅŸiÅŸme durumu oluÅŸur. Zaman ilerledikçe bu basınç giderek böbrek yetmezliÄŸine neden olur. Böbrekteki hasar oluÅŸma hızı, tıkanmanın derecesine göre deÄŸiÅŸir. Hastalığın belirgin hale gelmesi yıllar sürebileceÄŸi gibi, daha doÄŸumda tamamen iflas etmiÅŸ bir böbrek de karşımıza çıkabilir. Bazı hastaların darlıklarında ise dalgalı dönemler olur. Bunlarda idrar nispeten rahat boÅŸalabilir, bazen de kasılma veya krampa baÄŸlı boÅŸalma zorluÄŸu olur. Böbrek çıkımı darlıkları genellikle doÄŸuÅŸtan ama bazen de sonradan olur. Ana rahminde böbrek geliÅŸirken baÅŸlayan bozukluk, doÄŸum öncesi ultrasonla teÅŸhis edilebilmektedir. Her 1.500 çocuktan birinde görülür. Nedeni tam olarak bilinmemektedir. Genetik deÄŸildir ve diÄŸer kardeÅŸlerde görülmez. Annenin doÄŸum öncesi veya hamilelik sırasında yaptığı yanlış bir ÅŸeyden kaynaklanmaz. Bu hastalık için annenin alabileceÄŸi bir önlem yoktur. Böbrek çıkımı darlığı bazen eriÅŸkin yaÅŸta da görülebilir. Nedenleri arasında böbrek taÅŸları, o bölgedeki ameliyatlar veya idrar yollarının üst kısımlarını etkileyen iltihabi durumlar sayılabilir.

Teşhis : Ultrason ile ilk tanı konulur. İlaçlı böbrek filmi veya bilgisayarlı tomografi ile böbreğin çalışma durumu ve anatomik detaylar görülür. Böbrek sintigrafisi yapılarak böbreğin fonksiyonu diğer böbrek ile karşılaştırılır. Bu önemli tetkikle ayrıca hastalığın tam derecesi ve şiddeti saptanır.

Doç. Dr. Deniz Ersev